Blog

Czym jest nakaz zapłaty i dlaczego lepiej nie wyrzucać go do kosza

21.05.2015
Czym jest nakaz zapłaty i dlaczego lepiej nie wyrzucać go do kosza

Jeśli właśnie odebrali Państwo z rąk listonosza tajemnicze pismo, którego nadawcą jest określony sąd rejonowy bądź okręgowy, a w tytule znajduje się sformułowanie: „nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym” lub też „nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym” to zanim zdecydują się Państwo wyrzucić tę przesyłkę do kosza, zalecam wcześniej zapoznać się z poniższymi informacjami.

Pomimo tego, iż kartka papieru, którą być może trzymają teraz Państwo w rękach nie przypomina w żaden sposób dokumentu urzędowego to w rzeczywistości jest to orzeczenie sądowe, które po uprawomocnieniu i nadaniu nań klauzuli wykonalności podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym.

Na pewno zadają sobie teraz Państwo pytanie: jak pismo, które nie zawiera nawet odręcznego podpisu może być orzeczeniem sądowym? Rozwiewając Państwa wątpliwości wskazać muszę w pierwszej kolejności, że nakaz zapłaty sąd wydaje w postępowaniach odrębnych tj. w postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym, elektronicznym postępowaniu upominawczym (w skrócie EPU) oraz w innych przypadkach kiedy przepis szczególny tak stanowi. Postępowania odrębne – jak sama nazwa podpowiada – żądzą się trochę innymi zasadami niż postępowanie zwykłe. W dużym skrócie chodzi o przyspieszenie całej procedury, bowiem w wymienionych postępowaniach sąd wydaje nakaz zapłaty na posiedzeniu niejawnym. Powód składa więc pozew (wnosząc o wydanie nakazu zapłaty w określonym postępowaniu) i jeśli wszystkie przesłanki do wydania nakazu zapłaty są spełnione, sąd bez przeprowadzania rozprawy, orzeka o żądaniu pozwu w treści nakazu zapłaty.

Po drugie wewnętrzne przepisy, w tym przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej umożliwiają nie podpisywanie takich dokumentów jak m.in. nakazów zapłaty wydanych w postępowaniu upominawczym. W tym przypadku również chodzi o złagodzenie wszystkich procedur, aby wydawanie orzeczeń w postępowaniach odrębnych, faktycznie odbywało się szybciej.

Czego możemy się dowiedzieć z treści nakazu zapłaty wydanego np. w postępowaniu upominawczym?

Przede wszystkim dowiemy się, że powód, którego imię i nazwisko lub nazwa (w przypadku osób prawnych) powinno być w nakazie zapłaty wskazane, złożył przeciwko nam pozew w którym domagał się zapłaty określonej sumy pieniędzy (tak będzie w zdecydowanej większości przypadków).

Na tej podstawie sąd wydał nakaz zapłaty w którym „nakazuje” nam zapłacić na rzecz powoda określoną kwotę pieniężną (często wraz z odsetkami oraz kosztami procesu) w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia niniejszego nakazu albo w tym terminie złożyć sprzeciw.

Jeśli nie wiemy o co w ogóle może chodzić lub taką wiedzę posiadamy, lecz z obowiązkiem zapłaty się nie zgadzamy to powinniśmy złożyć sprzeciw. Utylizacja pisma może przysporzyć nam jedynie problemów. Na złożenie sprzeciwu mamy dwa tygodnie licząc od dnia otrzymania przesyłki. Zgodnie z art. 112 Kodeksu cywilnego termin oznaczony w tygodniach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu.

Również w wypadku, gdy jesteśmy świadomi swojego długu wobec osoby wskazanej w nakazie jako powód, sugerowałbym zachowanie nakazu zapłaty, nawet jeśli nie zamierzamy wnosić sprzeciwu.

Co się stanie jak złożymy sprzeciw?

Jeśli zdecydujemy się wnieść sprzeciw nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym traci moc, a sąd wyznaczy rozprawę i sprawa trafi do rozpoznania w trybie zwykłym.

Bardziej skomplikowana sprawa dotyczy nakazów zapłaty wydanych w postępowaniu nakazowy. Od wydanego w tym trybie nakazu zapłaty składa się nie sprzeciw, a zarzuty. Mamy na to również dwa tygodnie licząc od dnia odebrania nakazu zapłaty. Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez konieczności nadawaniu mu klauzuli wykonalności. Ponadto nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. Wobec wniesienia przez nas zarzutów sprawa zostanie skierowana na rozprawę, lecz wydany nakaz zapłaty nie traci swej mocy. Sąd po przeprowadzeniu sprawy wyda wyrok w którym będzie mógł: utrzymać w mocy nakaz zapłaty (w całości lub w części), uchylić nakaz i orzec o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem nakaz uchylić i pozew odrzucić lub postępowanie umorzyć.

Jakie są konsekwencje nie złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym?

W takiej sytuacji nakaz zapłaty uprawomocni się i będzie można nadać na niego klauzulę wykonalności. Po nadaniu klauzuli nakaz zapłaty przeobrazi się z tytułu egzekucyjnego w tytuł wykonawczy i sprawę będzie można skierować przeciwko nam do postępowania egzekucyjnego.

Przydatne przepisy:

  • postępowanie nakazowe: art. 484(1) – 497 Kodeksu postępowania cywilnego,

  • postępowanie upominawcze: art. 497(1) – 505 Kodeksu postępowania cywilnego,

  • elektroniczne postępowanie upominawcze: art. 505(28) – 505(37) Kodeksu postępowania cywilnego,

  • ogólne wymogi formalne pism procesowych: art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego,

  • zasady obliczania terminów: art. 110 – 116 Kodeksu cywilnego.

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101)

  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121)

  • zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz.Urz.MS.2003.5.22 z dnia 2003.12.31)

Autor: