Blog

Obowiązek alimentacyjny po ustaniu małżeństwa

09.09.2015
Obowiązek alimentacyjny po ustaniu małżeństwa

Rozwód niesie za sobą określone okoliczności, niestety nieraz negatywne, z którymi borykają się małżonkowie decydujący się na rozwiązanie małżeństwa. Dziś chciałbym poruszyć problem alimentów dla osób, które w wyniku rozwodu znalazły się w trudnej sytuacji materialnej. Problem ten dość często dotyczy kobiet, które w trakcie małżeństwa nie pracowały zarobkowo i po rozwodzie pozostają bez środków utrzymania lub otrzymują bardzo niskie wynagrodzenia lub świadczenia, co nie wystarcza im na pokrycie kosztów utrzymania, zwłaszcza, gdy z wiekiem pogarsza się stan zdrowia i wzrastają koszty utrzymania i leczenia.

I.

Podstawą żądania świadczeń alimentacyjnych po ustaniu małżeństwa jest art. 60 KRO. Stosownie do jego treści , małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczenia środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego (zwykły obowiązek).
CZYLI nie orzeczenie o wyłącznej winie powoduje, ze małżonek żądający alimentów od drugiego małżonka musi znajdować się w niedostatku.

II.

Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku (poszerzony obowiązek alimentacyjny) Z mojego doświadczenia wynika, że wystarczy, by między małżonkami była dysproporcja w otrzymywanych zarobkach. CZYLI orzeczenie o wyłącznej winie powoduje, że małżonek żądający alimentów od drugiego małżonka nie musi znajdować się w niedostatku.

III.

Co rozumiemy przez NIEDOSTATEK. Jest to pojęcie niejednoznaczne. Sam niedostatek to na pewno brak możliwości zarobkowych i majątkowych, które pozwolą na pełne zaspokojenie przez uprawnionego swoich usprawiedliwionych potrzeb. Rozwiedziony małżonek będzie znajdował się w niedostatku, gdy nie będzie w stanie własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części, np. ze względu na stan zdrowia, ale i również ze względu na konieczność zajmowania się, utrzymaniem i wychowaniem dzieci.

IV.

W celu ustalenia czy mamy do czynienia z istotnym pogorszeniem sytuacji materialnej należy na pewno porównać sytuację materialną małżonka niewinnego z tym położeniem jakie istniałoby, gdyby rozwód nie nastąpił.

V.

Oczywiście przy ustaleniu obowiązku alimentacyjnego miedzy małżonkami należy brać również pod uwagę zdolności zarobkowe małżonka zobowiązanego, przy czym , w tym wypadku należy również brać pod uwagę nie tylko faktyczne dochody (zarobki) zobowiązanego małżonka , ale także potencjalną wysokość dochodów, jakie małżonek mógłby osiągnąć, gdyby wykorzystał swoje możliwości.

VI.

Obowiązek dostarczenia środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu WYGASA w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednak, gdy zobowiązany jest małżonek rozwiedziony, który nie została uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu.

VII.

Obowiązek alimentacyjny nie wygaśnie jednak pomimo po upływie lat pięciu, gdy ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni. Mogą to być choroby wywołujące silny rozstrój zdrowia, wypadki powodujące kalectwo. Wyjątkowych sytuacji nie będą stanowić natomiast okoliczności, które normalnie towarzysza w życiu człowieka np. starzenie się organizmu, które powoduje stopniowy ubytek sił i chorzenia właściwe dla wieku danej osoby.

VIII.

Ostatnia kwestia to, co w przypadku SEPARACJI ? Zgodnie z art. 614 § 4 KRO do obowiązku dostarczenia środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu stosuje się odpowiednio art. 60 KRO. Oczywiście nie będzie miał zastosowania przepis art. 60 § 3 KRO, który dotyczy wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego w razie zawarcia przez nowego małżeństwa. Jest to wynikiem tego, że małżonkowie pozostający w separacji nie mogą zawrzeć związku małżeńskiego ( w trakcie separacji).

Przydatne przepisy:

  • art. 60 § 1 - § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
  • art. 61 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

Bibiliografia:

  • Joanna Grzelińska, Obowiązek alimentacyjny oraz opieka nad małoletnim dzieckiem, Wydawnictwo Difin Warszawa 2010

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2015.583)

Autor: